Co to jest dieta na trzustkę? Dla kogo i co można jeść?

Zapalenie, niewydolność oraz inne dolegliwości. Każda z takich sytuacji wymaga nie tylko interwencji lekarza, ale również – diametralnej zmiany podejścia do żywienia.

Poznaj kompleksowy przewodnik po diecie trzustkowej, który pomoże Ci jeść smacznie, zdrowo, a zwłaszcza – w trosce o kondycję tego organu.

Warto zaznaczyć, że dieta trzustkowa to przestarzałe określenie, doprecyzowując jest to dieta lekkostrawna z ograniczeniem tłuszczów. Różni się w zależności od dolegliwości. Ostre zapalenie trzustki i jego przewlekła forma mają odmienne protokoły żywieniowe.

Trzustka – czym jest i za co odpowiada w organizmie?

Trzustka w organizmie pełni dwie zasadnicze role, które są niezbędnymi czynnikami wpływającymi na funkcjonowanie całego organizmu.

• Po pierwsze – odpowiada za produkcję enzymów trawiennych, które rozkładają tłuszcze, pozwalają trawić węglowodany oraz rozkładać białka. Dzięki temu organizm może przyswajać składniki odżywcze z pokarmu.
• Po drugie – produkuje hormony regulujące poziom glukozy we krwi. W ten sposób utrzymuje metabolizm w równowadze.

Gdy trzustka nie działa prawidłowo – może doprowadzać do poważnych problemów zdrowotnych (trudności z trawieniem, powstawanie niedoborów, a nawet wywoływać cukrzycę).

Jakie choroby i dolegliwości trzustki mogą wymagać stosowania specjalnej diety?

Problemy z trzustką mogą przybierać różne formy. Każda z nich wymaga również dopasowanego podejścia dietetycznego. Wyróżniamy między innymi:

• Ostre zapalenie trzustki -wywołane spożyciem alkoholu lub kamicą żółciową.
• Przewlekłe zapalenie trzustki – w wyniku długotrwałego nadużywania alkoholu.

Indywidualnej diety wymagają również stany po operacjach, mukowiscydoza oraz nowotworów trzustki.

Dieta trzustkowa – na czym polega i jakie są jej założenia?

Jest to specjalistyczny sposób odżywiania, którego celem jest odciążenie trzustki i złagodzenie objawów związanych z jej chorobami. Główne założenia opierają się na ograniczeniu spożycia tłuszczu oraz wyborze łatwostrawnych węglowodanów. Białko w tej diecie jest potrzebne do odbudowy, a także w postaci zapalnej do tworzenia przeciwciał.

Dieta różni się w zależności od etapu choroby. Ostry stan oznacza bardzo restrykcyjne podejście do jadłospisu. Okres remisji – pozwala z kolei stopniowo “znosić” pewne ograniczenia.

Bez względu na stopień choroby – zawsze liczy się regularność. Eksperci zalecają spożywanie od 5 do nawet 6 małych posiłków dziennie (to pozwala unikać przeciążenia trzustki). Ważne są również techniki przygotowywania potraw. Zamiast smażenia – warto postawić na potrawy gotowane (także na parze), duszone oraz pieczone.

#1 Dieta w ostrym zapaleniu trzustki

W ostrym zapaleniu trzustki stosuje się w miarę możliwości żywienie tradycyjne, które może być wspierane żywieniem dojelitowym. Stosuje się też dietę płynną lub półpłynna z ograniczeniem tłuszczy i produktów wzdymających.

Gdy stan się ustabilizuje – dieta jest rozszerzana stopniowo o płyny (słaba herbata, bulion warzywny, sok jabłkowy), przechodzi w półpłynną (kleiki ryżowe, kisiele bez owoców, zupy przecierane), aż do lekkostrawnej (gotowane warzywa, białe mięsa, biały ryż, sucharki itp.). Powrót do “normalnych” posiłków może trwać tygodnie, a nawet miesiące – wszystko zależy od stanu i możliwości danej osoby.

#2 Dieta w przewlekłym zapaleniu trzustki

W tym przypadku dieta również musi być dopasowana, ale jednocześnie – bardziej różnorodna. Podstawa to ograniczenie spożycia tłuszczu (bez smażonych potraw, tłustych mięs i pełnotłustych nabiałów). Choć według specjalistów jeśli nie występuje biegunka tłuszczowa to nie ma konieczności ograniczania tłuszczu, warto jednak postawić na tłuszcze nienasycone, zasobne w kwasy omega-3

Najlepiej, żeby była to dieta z niskim IG, zapewniająca odpowiednią ilość białka.

Powinna zawierać węglowodany złożone w ilości 45-50% (biały ryż, drobne kasze, makaron pszenny), białko z chudego mięsa oraz ryb (o niskiej zawartości tłuszczu).

Ok, ww złożone, ale nie ma być w nie obfitująca, węgle 45-50% kaloryczności

Jakie produkty są zalecane w diecie na trzustkę?

Na pierwszych pozycjach menu powinny znaleźć się produkty o niskiej zawartości tłuszczu oraz łatwej strawności. Są to, chociażby:

• Chude mięso (kurczak bez skóry, indyk, cielęcina oraz chuda wołowina) – najlepiej gotowane, pieczone lub duszone bez dodatku tłuszczu.
• Ryby niskotłuszczowe (dorsz, mintaj, pstrąg).
• Lekki nabiał (chude mleko, jogurty naturalne 0%, twarogi, sery).
• Warzywa (marchew, ziemniaki, buraki, dynia, cukinia).
• Owoce (koniecznie dojrzałe i bez skórki: banany, jabłka, gruszki).
• Produkty zbożowe (ryż basmati, kasza manna i jaglana, gryczana niepalona oraz pieczywo pszenno-żytnie/graham).

Jaja można spożywać, ale w ograniczonych ilościach, a najlepiej – tylko same białka.

Jakich produktów należy unikać w diecie na trzustkę?

Jak już wspominaliśmy – trzeba unikać nadmiaru tłuszczu. Bowiem największymi wrogami trzustki są produkty wysokotłuszczowe. W szczególności zaliczamy do nich: wieprzowinę, baraninę, kaczkę, gęś, węgorza, łososia oraz śledzia.

To samo dotyczy wszelkich:

• Produktów smażonych oraz tzw. fast foodów, a także “ciężkich” sosów, majonezów i ostrych przypraw.
• Ciężkostrawnych warzyw (kapusta, fasola, groch, cebula).
• Wysoko przetworzonych produktów.
• Alkoholi, mocnych kaw i herbat, jak również napojów gazowanych.

Catering medyczny z dowozem – dla osób z problemami trzustkowymi

W ramach marki Tajm (poza klasycznym cateringiem pudełkowym) oferujemy dedykowane diety medyczne, które są dopasowane do specjalnych preferencji zdrowotnych i żywieniowych. Zachęcamy do zapoznania się z pełną ofertą – dostępną na naszej stronie.